درباره شهرستان بم

شهرستان بم يکی از شهرستانهای استان کرمان در جنوب شرقی ايران است. مرکز اين شهرستان شهر بم است. جمعيت شهرستان بم بنا بر سرشماری سال ۱۳۸۵ مرکز آمار ايران برابر ۲۷۷۸۳۵ نفر بوده‌است.

اين شهرستان از شمال و غرب به شهرستان کرمان، از جنوب غرب به شهرستان جيرفت، از جنوب به شهرستان عنبراباد و از مشرق با شهرستانهای نرماشير و محمد اباد محدود می شود. مرکز اين شهرستان از نظر جغرافيايی در ۵۸ درجه و ۲۱ دقيقه درازای خاوری و ۲۹ درجه و ۶ دقيقه پهنای شمالي و در ارتفاع ۱۰۶۰ متری از سطح دريا قرار دارد. شهر بم در ۲۰۰ کيلومتری جنوب خاوری کرمان و در مسير راه کرمان - زاهدان واقع است.

آب و هوای بم گرم و خشک است اما به علت مجاورت با کوير آب و هوای متغيری دارد، به طوری که گاهی اوقات در تابستان‌ها گرم‌ترين و در زمستان‌ها سردترين نقطه کشور گزارش شده‌است. ميزان بارندگی سالانه بطور متوسط ۶۸ ميلی متر است.

یکی از جاذبه‌های بی نظير بم بخش خوش آب و هوا وتوريستی گردشگری دهبکری است. دهبکری زيباترين منطقه سرسبز و چشم نواز است که در شهرستان کويری بم خود نمايی می کند و به همين دليل نزد مردم بم بسيار محبوبيت دارد. علاوه بر مردم بم در همه فصول سال دهبکری پذيرای مسافران بيشماري است. دهبکری دارای ارتفاعات بکر و دست نخورده ي بسياری است به طوري که همه ساله گروه‌هاي کوه نوردي و گردشگری بسياری در استان کرمان به ارتفاعات دهبکری قدم مي‌گذارند. از جمله اين ارتفاعات می توان به کوه شير و منطقه زيبای مرغک اشاره کرد.

يکي ديگر از جاذبه‌هاي زيبا و دست نخورده بم منطقه مرغک از توابع دهبکري است که همه اين مناطق داراي جنگل‌هاي پسته وحشی-بادام وحشي و سرسبزي بسياری است. در مرغک نيز در گذشته موسيقی سنتی ايرانی اصيلی رواج داشته. از منطقه دهبکري از گذشت‌های دور در نوشته‌های نويسندگان و اديبان به عنوان بهشت ميان جهنم ياد شده‌است و همه در وصف سر سبزي آن سخن رانده‌اند.

يکي از مسائل گردشگري و مدرن مورد بحث درباره دهبکري ساختن تله کابين در دهبکري است که البته اين طرح همواره با بي توجهي مسئولين همراه بوده.

بم يکي از شهرهاي تاريخي ايران و استان کرمان است طوري که اگر بخواهند به يک جهانگرد دو سه عکس تاريخی از ايران نشان دهند حتما يکي از آنها ارگ بم است. (ارگ بم بزرگترين بناي خشتي جهان است که از لحاظ عظمت و زيبايي با ديوار چين مقايسه مي‌شود). همچنين بم در گذشته به پاريس ايران شهرت داشت. شهر بم به فاصله تقريبي ۱۲۰۰ کيلومتري پايتخت قرار دارد، اين شهر به لحاظ تاريخي و محصولات کشاورزي (به‌ويژه خرما)، معروفيت جهانی دارد. شهر قديم بم يکي از پنج کوره ايالت فارس بود و به دروازه شرق ايران شهرت داشته‌است. بم در مقطع حساسی از تاريخ (اواخر پادشاهي لطفعلي خان زند در زمان فرار او به بم) حتي از طرف لطفعلي خان پايتخت ايران نيز اعلام شد و براي مدت کوتاهي هم که شده پايتخت ايران بود.

وقتي پاتي نجر جهانگرد انگليسي در حدود ۱۱۸۹ خورشيدي وارد بم شد، قلعه آنرا مستحکم ديده و ذکر مي‌کند: بقدري آنرا مستحکم کرده‌اند که شايد در همه ايران ازين حيث بي‌نظير باشد.

بنوشته بارتولد: بم مرکز صنعتي کرمان بوده و پارچه‌هاي نخي که در بم مي‌بافته‌اند بهمه جا حتي تا مصر مي‌رفت...»

جغرافی نويسان عرب قرن دهم به ويژه مقدسي شرح خوبي درباره اهميت اقتصادي بم به دست ما مي‌دهند و مقدسي مي‌نويسد: بم يک مرکز ولايتي با اهميت و دلکش و بزرگ است مردم آن کارشناس و داراي مهارتند. اين شهر بازارگاهي است و مردم را از راه دور به خود مي‌کشاند و پارچه‌اي که در اينجا توليد مي‌شود در کشورهاي بسياري شهرت دارد و آوازه بم در همه جهان اسلام پيچيده و مايه سرفرازي کشور مي‌باشد و بيشتر اهالي شهر بافندگانند و بيشتر رخت‌هاي صادراتي بم در دهکده بزرگي نزديک آن فراهم مي‌شود و در خاور و باختر جهان اسلام اين رختها را به عالي‌ترين همه لباس‌ها مي‌دانند و علاوه بر اينها دستار و پيراهن و لباسهاي فاخر که طالب بسيار دارد و البسه‌اي که از مرو بيرون مي‌آيد در بم توليد می گردد.

دکتر مظاهري: «... پرورش کرم ابريشم و کارگاههاي ابريشم بافي متعددي از قرن ششم ميلادي در نواحي يزد، بم، شوشتر و خوزستان شروع بکار کرده‌اند و احتمال بسيار دارد که صنعتي نساجي قدمت بيشتري در ناحيه بم داشته باشد.

در کتاب بدايع الزمان آمده; ولايت بم حکايت از بهشت می کرد، خطه‌اي مشتمل بر الوان نعيم...

ساکنان نخستين بم اطلاعات ساکنان نخستين بم بدرستي شناخته نيست اما از روي سکونتگاههاي دسته جمعي بويژه ايجاد برج و بارو‌هاي مستحکم در اطراف آنها، مي‌توان حدس زد که اين شيوه فرهنگ آريائي باشد(زيرا بوميان ايران چنين استحکاماتي را لازم نمي‌دانستند) و با توجه به سکونت مداوم مردم در ارگ از هزاره‌هاي گذشته تا ۱۵۰ سال پيش مي‌توان حدس زد مردم کنوني بم از نژاد آريايي نسبتا اصيل باشند. تيره‌اي آريائي نژاد که بر بم تاختند با بوميان مقاوم روبرو شدند و چون بر آنان پيروز گشتند بساختن برج و بارو و استحکاماتي پرداختند.

همچنين چندي پيش تحقيق وپژوهش يک محقق در مورد مردم بخش دهبکري و روستاهاي تابع آن وآزمايش از آنها نشان داد DNA مردم دهبکري و توابع آن با DNA اجساد مدفون در ارگ بم يکي است و اين موضوع به اين معنا است که مردم دهبکري و توابع آن همان مردم قديم ارگ بم هستند که صدها سال قبل به دلايل نامعلومي مثل خشکسالي يا گرمي هوا و غيره.. به مرور زمان و طي سالياني از داخل ارگ بم به اين منطقه پر آب و خوش آب و هوا نقل مکان کرده‌اند که عده بيشتر آنها در همان ارگ مانده‌اند.

بناي اين شهر قديمي را در اساطير ايراني به بهمن ابن اسفنديار نسبت مي‌دهند.